Putea taurewa Kāinga Whenua
Whakamōhiotanga Kāinga Whenua — hoatu taurewa mō ngā whenua Māori tokomaha ngā kaiwhaipānga
Kei te mahi ngātahi Te Kaporeihana ā-Whare o Aotearoa me Kiwibank ki te āwhina i te Māori ki te whakatū whare mō rātou i runga i ō rātou ake whenua, tokomaha ngā kaiwhaipānga. Kua kīia tēnei kaupapa ko te pūtea taurewa Kāinga Whenua.
Mehemea e whaimana ana koe ki te noho ki runga i tētahi whenua tokomaha ngā kaiwhaipānga (me te pupuri raihana whakatau i tō noho), mā te pūtea taurewa Kāinga Whenua e āhei ai koe ki te hanga, ki te hoko, ki te hūnuku rānei i tētahi whare ki runga i taua whenua.
Mā Kiwibank e whakaae, e whakarato hoki te pūtea taurewa, ko tāu mahi, he whakatutuki i ngā paearu tuku taurewa, tae noa ki ngā paearu Kāinga Whenua hoki. Mā Te Kaporeihana ā-Whare o Aotearoa e whakarato te inihua mō te pūtea taurewa. Ka herea te pūtea taurewa Kāinga Whenua ki te whare anake, kaua ki te whare me te whenua, pērā ki te nuinga o ngā whakawhiwhinga pūtea taurewa mō ngā kāinga.
Mā te pūtea taurewa Kāinga Whenua, ka taea e Kiwibank te hoatu taurewa i te 100 ōrau o ngā utu whakatū i te whare, piki noa ki te $200,000, i runga anō i ētahi here ka pā. Ko ētahi o ngā here, ko te whai i te raihana noho i te whenua, ko tētahi wāriutanga o te whenua mai i tētahi kaiwhakawāriu whai rēhitatanga, me tētahi kirimana hanga whare pai. Kāore e hiahiatia ana he moni tāpui mō ngā pūtea taurewa kei raro iho i te $200,000.
E wātea anake ana ngā pūtea taurewa Kāinga Whenua ki ngā tāngata kāore e whai wāhi ake ana ki ngā pūtea hanga whare, pūtea hūnuku whare, pūtea hoko whare rānei ki runga i ō rātou whenua Māori, tokomaha ngā kaiwhaipānga.
Kua puta he kōwhiringa mō ngā kaimino-tokomaha i raro i a Kāinga Whenua, e āhei ai ngā kaimino e toru, neke atu rānei, ki te tono mō te pūtea me te āwhina i ngā utunga o te pūtea taurewa. E hāngai ana tēnei ki ngā kāinga reanga maha.
He aha te mea e taea e ahau te hanga/hūnuku inā whai i te pūtea taurewa Kāinga Whenua?
Kua takoto he here taketake mō te whare e hiahia ana koe ki te hanga, ki te hoko, ki te hūnuku rānei ki te whenua, i raro i te pūtea taurewa Kāinga Whenua.
Ko ngā whakaritenga mō tetahi pūtea taurewa Kāinga Whenua, me whai te whare i ēnei:
- me hanga ki runga i ngā poutoka rākau
- me 70 mita, rahi ake rānei, tētahi o ngā papa
- whai wāhi atu ana ki tētahi rori
Ka āhei au ki te tono mō tētahi pūtea taurewa Kāinga Whenua?
E whai wahi atu ai koe ki ngā pūtea taurewa Kāinga Whenua, me tutuki katoa i a koe ngā whakaritenga e whai ake nei:
- Ka utua koe, tae noa ki te $85,000 i ia tau, hei kāinga whai moni whiwhi kotahi, hei kāinga whai moni whiwhi e rua rānei. Mēnā e toru kē, nui ake rānei ngā kaimino, ka piki te taumata utu o taua kāinga ki te $120,000
- Me āhua tata tonu te haere ki tō wāhi mahi mai i te poraka whenua e hiahia ana koe te noho
- Ka noho ko koe ki roto i te whare (ehara mō ngā whare rīhi, whare hararei rānei)
- He kaihoko whare tuatahi koe, ki te kore, me rite tō tūnga pūtea ki tērā o te kaihoko tuatahi i runga i te āhua o tōna tū ā-rawa, ā-moni whiwhi hoki
- Me whai raihana koe ki te noho i runga i te whenua e hiahia ana koe ki te hanga whare
- Me tū te whenua hei whenua Māori kore taea te mōkete, ā, me whenua whai kaiwhaipānga tokomaha, me whai rānei i tētahi mana pupuri whenua kua huria hei tarahiti, hei kaporeihana rānei, i raro i Te Ture Whenua Māori 1993.
- He pai tonu tō hītori mō te tiaki moni
Te raupapa whai tono mō tētahi pūtea taurewa Kāinga Whenua
Mehemea ka taea e koe te whakatutuki i ngā paearu katoa, tekau mā tahi ngā whakaraupapatanga hei whakatutuki.
Kia Mārama: tērā pea ka roa te wā ki te whakatau i te tono nā runga i ngā mahi matatini ki te whiwhi i te raihana noho i ngā whenua Māori e tokomaha ana ngā kaiwhaipānga. Kei raro nei tētahi hātepe whakaraupapa māmā. Mō te roanga ake o ngā kōrero, whakapā atu ki tētahi māngai o Te Kaporeihana ā-Whare o Aotearoa.
Raupapa 1. Me whakatau i tō hiahia ki te noho i runga i tō whenua Māori tokomaha ngā kaiwhaipānga.
Whakaarohia ngā painga, ngā mōrea, me ngā utu o te whai whare i runga i te whenua Māori tokomaha nga kaiwhaipānga
Raupapa 2. Tono mō te whakaaetanga whakamua mō Kāinga Whenua
Ka taea e Kiwibank te aromatawai tō āhei ki te tono mō Kāinga Whenua me te whakamōhio i a koe mō te moni ka taea e koe te mino.
Raupapa 3. Tonoa he raihana noho i te whenua
Mā tēnei raihana e āhei ai te tangata ki te noho i runga whenua Māori tokomaha ngā kaiwhaipānga. He roa te hātepe i ngā wā he nui nga kaiwhaipānga, he nui rānei ngā kaitiaki whenua.
Raupapa 4. Te Hoahoa o te Whare
Me hoahoa tō whare me te mahara ake ki ngā whakaritenga o tō pūtea taurewa Kāinga Whenua (tirohia o mua ake nei i tēnei mātārere)
Raupapa 5. Rapua he kaiwaihanga whare, whakaaturia mai tētahi pūtea whakahaere me tētahi mahere
Me tutuki i te pūtea whakahaere ngā paearu tuku taurewa pūtea a Kiwibank me te whakarite ka tutuki katoa i a koe ngā whakaaetanga hei whakatutuki i ngā tikanga ture a te Kaunihera ā-rohe.
Raupapa 6. Whakaaetanga Pūtea Taurewa mai i a Kiwibank
Ki te eke tō tono ki ngā paearu āheinga Kāinga Whenua, me ngā paearu hoatu moni ake a Kiwibank, ka whakawhiwhia koe ki tētahi whakaaetanga pūtea taurewa
Raupapa 7. Te waitohu i te whakaaetanga tahatoru
Ka whai te whakaaetanga tahatoru i te raihana noho whenua, tētahi raihana paenga, me tētahi whakaaetanga mōkete. He kirimana tēnei ki waenganui i a koe, ki waenganui i ngā kaiwhaipānga, ki waenganui i Te Kaporeihana ā-Whare o Aotearoa.
Raupapa 8. Rēhitatanga me te Kooti Whenua Māori
Me rēhitatia tō raihana ki te noho whenua e te Kooti Whenua Māori.
Raupapa 9. Tīmata ai te hanganga
E ai ki te hoahoa, ki te mahere, me te whakahaere pūtea i tāpaetia e koe i te taha o tō tono.
Raupapa 10. Ngā wā e utua ai te pūtea
He ahurei ngā kōrero me te wā ka utua ai ngā pūtea ki tēnā pūtea taurewa Kāinga Whenua, ki tēnā pūtea taurewa Kāinga Whenua.
Raupapa 11. Kua oti te hanganga
Ka oti ana te hanganga o te whare, ka āhei koe ki te noho ki tō whare. Ngā mihi nui, kua whai whare koe i nāianei ki runga i tōu ake papawhenua Māori.
Kei konei mātou hei tautoko
Ko te hanga whare i runga whenua Māori tokomaha ngā kaiwhaipānga tētahi hātepe roa rawa me te uaua. Nā tēnei, kei konei Te Kaporeihana ā-Whare o Aotearoa ki te tautoko i a koe ka whai nei i te hātepe.
Ki te kōrero ki a mātou mō ngā āwhina ka taea e mātou, me waea mai ki a mātou i runga i te nama 0508 935 266.

